Met de klimaatbeschermingswet heeft Duitsland zich ertoe verbonden om tegen 2045 CO₂-neutraal te zijn. De bestaande gebouwen bieden hiervoor een groot potentieel – van de 19 miljoen gebouwen is ongeveer 75 % vóór 1978 gebouwd. De thermische isolatie voldoet vaak niet eens aan de minimale efficiëntienorm van de eerste thermische isolatieverordening uit 1977. De warmte-isolatie en verwarmingstechniek van onze oude gebouwen zijn voor verbetering vatbaar; de sterk stijgende verwarmingskosten vormen voor huurders en huiseigenaren een steeds grotere financiële last. In het bestaande gebouwenbestand ligt een energiebesparingspotentieel van circa 80 %. Al in 1990 werd aangetoond dat 75 % van het verwarmingsenergieverbruik van onze woningen te wijten is aan de slechte warmte-isolatie van de gebouwschil en 25 % aan tekortkomingen in de verwarmingstechniek. Daarmee liggen de speerpunten van de noodzakelijke maatregelen duidelijk voor ons.

De vraag naar verwarmingsenergie stagneert in Duitsland sinds 1990 op een constant hoog niveau. Terwijl er in 1990 ongeveer 550 miljard kWh aan verwarmingsenergie nodig was, bedroeg dit in 2019 ongeveer 545 miljard kWh. En dat terwijl honderdduizenden gebouwen energetisch zijn gerenoveerd. Een reden voor de stagnatie: in dezelfde periode nam de woonoppervlakte in Duitsland toe van 2,7 miljard m² tot 3,9 miljard m².

Om

• de Duitse klimaatdoelstellingen te halen en
• de bewoners meer wooncomfort te bieden,
• de verwarmingskosten betaalbaar te houden
• en de voorwaarden te scheppen voor een economisch verantwoord gebruik van warmtepompen,

is energetische renovatie van bestaande gebouwen onmisbaar. 

Deze bestaat uit de volgende onderdelen:

• warmte-isolatie van de gebouwschil
• verbetering van de ramen
• Luchtdichting van de buitenelementen
• Optimalisatie van de verwarmingsinstallaties
• Gebruik van hernieuwbare energie

In september 2026 daalde het peil van de gasopslagplaatsen tot een historisch dieptepunt. Als de winter niet bijzonder mild wordt, is een gastekort te verwachten – maar in ieder geval zullen de gasprijzen sterk stijgen (binnen een jaar met wel 50%). De stookkosten worden steeds meer een maatschappelijk probleem; veel mensen, met name mensen met een laag inkomen en gepensioneerden, kunnen zich geen warme woning meer veroorloven. Warmte-isolatie van de woning in combinatie met een warmtepomp of een split-airconditioning kan hier uitkomst bieden, maar in principe geldt:

DE GOEDKOOPSTE VERWARMINGSENERGIE IS DE VERWARMINGSENERGIE DIE NIET WORDT VERBRUIKT

Over het onderwerp „achteraf aanbrengen van warmte-isolatie“ doen al jarenlang veel misverstanden en onjuiste beweringen de ronde.
De DÄMMATLAS is het alternatief voor productreclame, misleidende tips en onjuiste informatie over kosten en bouwfysica.

De Dämmatlas

• Hij biedt een uitgebreid overzicht van 61 isolatiemethoden in bestaande gebouwen.
• Hij beschrijft, onafhankelijk van fabrikanten, 32 isolatiematerialen en de technische, ecologische en financiële aspecten daarvan.
• Hij geeft tips om fouten bij de warmte-isolatie van gebouwen te voorkomen.
• Hij belicht mogelijkheden voor doe-het-zelf-methoden, want veel isolatiemaatregelen kun je met wat handigheid zelf uitvoeren.